Cmentarz nr 83 Wapienne

Kategoria : Cmentarz wojenny
Pochowano tutaj :
38 żołnierzy armii rosyjskiej.
Projektant cmentarza : Hans Mayr

Cmentarz ten został zaprojektowany przez Hansa Mayra, spoczywają na nim wyłącznie żołnierze armii rosyjskiej w liczbie 38. Pochodzili oni z pułków piechoty wschodzących w skład połtawskiej 9. Dywizji Piechoty: 33. Jeleckiego, 34. Siewskiego, 35. Briańskiego, 36. Orłowskiego. Większość z nich to zmarli w miejscowym lazarecie. Obiekt jest kompletnie nie widoczny z drogi. Aby do niego dotrzeć należy skręcić w polną drogę oznaczoną tabliczką "teren prywatny", pomiędzy nowym płotem ośrodka wypoczynkowego a płotem prywatnego domu. Udajemy sie kilkanaście metrów polną drogą, po czym skręcamy w lewo gdzie w niewielkim zagajniku znajduje się cmentarz. Obiekt ten został założony na planie rombu ze ściętym narożnikiem, w którym znajduje się wejście. Pośrodku cmentarza ustawiony jest drewniany krzyż na kamiennym cokole, nakryty łamanym daszkiem z ząbkami. Mogiły rozmieszczone są wzdłuż ogrodzenia z żelaznymi dwuramiennymi krzyżami z prętów na małych betonowych cokolikach. Cały cmentarz jest otoczony murem z kamiennych ciosów.

W czasie walk majowych w Wapiennym stacjonował sztab rosyjski 9. Dywizji Piechoty odpowiedzialny za obronę odcinka od Bartnego po Sokół. W zabudowie wsi mieściły się też piekarnia, lazaret, magazyny żywności. Kluczem jej obrony była góra Ferdel kota 649 na wschód od Wapiennego, która na południowych stokach posiadała rozbudowane stanowiska ogniowe w kilku piętrach okopów. Przedłużeniem Ferdla był potężny masyw Kornuty – Magura Wątkowska, który ubezpieczał ważną drogę Bartne – Krempna. Już od 30 kwietnia rozbudowywane były tu okopy na stokach wzgórza leżącego na północny zachód od Rozdziela. Natomiast ze względu na duże znaczenie drogi Męcina – Rozdziele wychodzącej na tyły flanki 9. Dywizji Piechoty, została ona ubezpieczona przez silne punkty oporu na wzgórzu 488 (Dunbnakowa) dominującym nad całą doliną Wapiennego z których najsilniejsze były południowo – zachodnim stoku, w skraju lasu. [Gorlicka operacja, s.93]

Zdjęcia archiwalne

Plany, szkice, rysunki

Źródła :

• "Cmentarze I Wojny Światowej" - Oktawian Duda. Warszawa 1995 [str.150]
• Frodyma R., Cmentarze wojenne z I wojny światowej, cz. II, Krosno 2019, s. 108. 
• "Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918)" Tom 1-3 - Jerzy J.P. Drogomir
• Groby wojenne w Małopolsce
• Archiwum Narodowe w Krakowie
• https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-224814 dostęp [25.12.2025]