X Okręg cmentarny - Limanowa

Największy okręg pod względem obszaru. Obejmuje Beskid Sądecki i Kotlinę Sądecką, Gorce i większą część Beskidu Wyspowego. Okręg ten został założony na terenach walk południowego skrzydła frontu z okresu jesienno-zimowego na przełomie lat 1914-1915, oraz obejmował rejony walk 1 p.p. Legionów Polskich zakończonych krwawym bojem pod Marcinkowicami w dniach 5 i 6 grudnia 1914 roku. Okręg obejmował 29 cmentarzy o numeracji : 144, 345-369, 373, 374 i 377 a największy z nich o nr: 368 znajduje się na wzgórzu Jabłoniec koło Limanowej. Wszystkie obiekty położone są w dużym rozproszeniu, co przysporzyło kierownictwu dużych trudności organizacyjnych i transportowych. Kierownikiem artystycznym i głównym projektantem tego okręgu był Kapitan Gustav Ludwig, pełniący tą funkcję przez okres 6 miesięcy. Innymi projektantami którzy działali w tym okręgu byli :

• Por. Franz Mazura - rzeźbiarz, twórca "rycerza pancernego" na cmentarzu w Nowym Sączu.
• Ochotnik Leo Perlberger, malarz, autor akwareli na cmentarzu w Szczyżycu.
• Ochotnik Franz Polende, malarz, autor wielu rysunków i akwarel m.in. na cmentarzu nr: 361 w Krasnym-Lasocicach i nr:364 w Kasinie Wielkiej.

Głównym surowcem który posłużył do budowy cmentarzy był kamień i beton. Do pracy wykończeniowych cmentarzy posłużyło również drewno, które zostało wykorzystane do budowy krzyży centralnych, ogrodzeń lub kaplic. Okręg X wyróżnia się spośród innych nie wątpliwie pięknymi kamiennymi nagrobkami o różnorodnych formach.

Mapa X Okręgu na pełnym ekranie

Źródła : 

• "Cmentarze I Wojny Światowej" - Oktawian Duda. Warszawa 1995 [str.356]
• https://www.spmarcinkowice.chelmiec.pl/strona/boj-marcinkowicki dostęp [27.12.2025]