Isoroku Yamamoto

1884 - 1943

"Urodził się w Nagaoka jako syn Teikichi Takano. Ponieważ  wcześnie został osierocony, adoptowała go rodzina Yamamoto dając mu zarazem swe nazwisko. Gdy miał 17 lat, wstąpił do Akademii Morskiej w Yetajuma. Ledwie zdążył ukończyć studia, gdy wybuchła wojna rosyjsko – japońska. Chrzest bojowy przeszedł podczas bitwy pod Tsushima 27 maja 1905 roku. Stracił wtedy dwa palce lewej ręki. W latach 1907 – 1908 uczęszczał na kursy Szkoły Torped, poczym uzyskał stopień porucznika okrętu. Po dalszych studiach w Wyższej Szkole Marynarki w 1914 roku, przez rok – w 1916 roku – służył w sztabie generalnym japońskiej II Floty Morskiej, potem został przydzielony do II wydziału Biura Spraw Wojskowych. 

W 1919 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych na dwa lata, by studiować na uniwersytecie Harvarda. Powrócił do Japonii, ale w 1925 roku znalazł się ponownie w USA, tym razem jako attaché do spraw marynarki wojennej. W 1929 roku uczestniczył w konferencji morskiej w Londynie. Promocję na kontradmirała otrzymał w 1930 roku.

KOLEJNE LATA W SŁUŻBIE CESARZA

W 1934 roku powierzono mu misję delegata na drugą konferencję rozbrojeniową w Londynie. Na późno zabiegał na niej o prawo do posiadania przez Japonię floty równej flocie USA. W 1936 roku pełnił jednocześnie funkcję wiceministra marynarki oraz szefa sztabu lotnictwa. Jego antyamerykańskie nastawienie sprawiło, że dążył usilnie do rozwoju militarnego Japonii. Zobowiązywał swych ludzi do intensywnych ćwiczeń i kładł szczególny nacisk na tworzenie nowych jednostek oraz na konstrukcję nowego materiału wojennego, szczególnie lotniskowców, które – jak przewidywał – mogły odegrać decydującą rolę w przypadku zbrojnego konfliktu Japonii ze Stanami Zjednoczonymi. Kiedy w Europie rozpoczęła się II wojna światowa, Yamamoto otrzymał nominację na głównego komendanta japońskiej Floty Morskiej. Promowany w 1941 roku na stopień admirała przygotował i kierował atakiem na Pearl Harbor. Potem prowadził operacje na Pacyfiku i powodował ciężkie straty sił aliantów. 4 czerwca 1942 roku dowodził osobiście bitwą pod Midway, ale – zaskoczony silnym oporem Amerykanów i straciwszy 4 lotniskowce – wydał rozkaz wycofania się. Zginął 17 kwietnia 1943 roku podczas bitwy rozgrywającej się wokół wysp Salomona, kiedy Amerykanie, dowiedziawszy się o jego przybyciu na wyspę Bougainville, strącili samolot, którym leciał.

W OPINII JAPOŃCZYKÓW

W pamięci swych rodaków zapisał się jako silna osobowość i jeden z największych dowódców marynarki, który nie tylko z nikłej floty uczynił istotne narzędzie walki, ale również kład nacisk na rozwój lotnictwa nie umniejszając roli marynarki liniowej.

Jego imię pozostaje na stałe związane z atakiem na Pearl Harbor i z planem operacji na Midway. W jego koncepcji te dwie inicjatywy miały doprowadzić do zniszczenia floty amerykańskiej na Pacyfiku i do zawarcia oddzielnego pokoju USA z Japonią.

Mimo to jest uważany za lepszego organizatora niż stratega. Do historii przeszły także jego wielokrotne ostrzeżenia, kiedy rząd japoński podejmował decyzję o stawieniu czoła siłom USA, gdy – jego zdaniem  - Japonia nie dysponowała środkami do prowadzenia wojny na taką skalę i podążała ku nieuchronnej katastrofie.

Źródło :

• „Gazety Wojenne” nr 33, str.656